Original written in English by Bro.
Jalaludeen and posted as : Identifying
Common Grounds http://www.geocities.com/Athens/Delphi/2571/relig002.htm
and translated into tagalog by Bro. Omar Gonzales
Ang relihiyon sa tuwina ay
ang pinaka-kontrobersyal na paksa na naghatid sa di
mabilang na pagkawala ng buhay at mga ari-arian (mga
5,000 na digmaan sa loob ng 3,000 na taon at may
padating pa). Ang lahat ng relihiyon, ayon sa simulain,
ay nagsisikap na maituro ang tamang paguugali sa kanyang
mga tagasunod subalit kapag ito ay nahaharap sa ilang
oposisyon, ito mismong mga simulaing ito ay maaaring
supilin at ang mga animistic ways ( o mga kinagawiang
paniniwala na ang mga likas na bagay at mga likas na
kababalaghan, at mismo ang sanlibutan ay nagaangkin ng
mga kaluluwa ) ay maaaring tanggapin bilang tanging
solusyon sa oposisyon na iyon. Sa ganyang kalagayan ang
mga relihiyong ito, sa totoo lang ay lumihis sa kanilang
doktrina at naayos o sumibol ayon sa umiiral na
interpretasyon ng kanilang pinuno.
Ang aming naiintindihan sa
pagsasaliksik na ginagawa sa kasalukuyang ay maaaring
mabuo ang relihiyon ng unti-unti ayon sa lipunan at
ganoon din sa kanyang lugar. Ibig sabihin ay maaaring
magkaroon ng ibang hugis nito ang isang relihiyon na
isinasagawa sa ibang lipunan o sa loob ng parehong
lipunan at ito ay maaaring mabuo unti-unti sa wakas na
isang bagong uri ng relihiyon.
Kaya upang masusog natin ang
pinagmulan at kung ano ang maaaring ipinahiwatig ng
kanyang orihinal na doktrina, ang pagaaral ng Mga
Parehong Paniniwala sa pagitan nitong mga relihiyon na
ito ay napakahalaga upang malaman ang mga katotohanan
mula sa mga tradisyon at mga impluwensiya ng kultura na
maaaring naidagdag sa doktrina ng lipunan na 'yon sa
paglipas ng panahon.
Mga pangunahing pagkakaiba
ng opinyon ay iiral sa lahat ng pagaaral nito at walang
iba maliban sa ating Lumikha ang makapagbibigay sa atin
ng tungkol sa buong katotohanan ng paksa, subalit sa
pagtasa ng Mga Parehong Paniniwala, dapat nating
tanggapin, ng wala kahit anong maling representasyon, na
"Ang Katotohanan Ay Maliwanag Ang Litaw Sa Mga
Kamalian ".
Kaya meroon tayong paraan
upang alamin ang katotohanan sa pamamagitan ng
paghahambing ng mga kasulatan nitong iba't ibang
relihiyon, subalit tulad ng pagpapalagay ng isa, maaari
ba ito ? Maaari ito subalit dahil sa alyansa ng isa sa
isang relihiyon (hangganang pananda na nailagay bago pa
ng ating mga magulang, ng ating komunidad at ng ating
mga sarili), maaaring madali tayong maging bayas at
pangkaraniwan nang mauwi sa pagtatalo na pabor sa isang
paksa at magwalang-bahala sa iba. Kung kaya ang
pinakamagandang solusyon ay ang pagusapan ito ng isa na
tunay na nagsasagawa ng relihiyong iyon.
Sa karaniwang kalagayan, ang
paraang ito ng bukas na pagtalakay ay hindi kalimitan
tanggap noong mga nagsasagawa ng ganoong pananampalataya,
lalo na kapag ang isa ay hindi makuhang maipaliwanag
kung bakit ang isang ganyang kaugalian ay tinatanggap
gayong ito ay ganap na salunggat sa kanyang sariling
doktrina na nasusulat sa kanyang sariling kasulatan.
Sa aming karanasan, aming
nakita na ang ganoong pagtatanong, sa wakas ay
humahantong sa hindi maganda na kung saan ang isa ay
tuluyang inaakala na isang kaaway ng relihiyong iyon at
humahantong kalimitan sa isang napakasamang sitwasyon na
tunay na isang nakalulungkot na bagay para pansinin,
tungkol sa ating mahinang pag-aasal. Gusto naming
tandaan ng lahat dito na totoong limitado ang ating
kaalaman sa ating Lumikha at ang pakay ng ating buhay,
kahit na may mga kasulatan na nagbigay sa atin ng mga
napakahalagang tanda, na nabigong bangitin ng lubos ng
ibang kasulatan at ang mga iba pa na walang palatandaan
ng pagkakaroon ng isang Kataas-Taasang Manlilikha.
Kung ating matatanggap na
ang bawat relihiyon ay may kanyang pambihirang Lumikha,
kinakailangan nating pagusapan at kilalalanin kung ilang
manlilikha ang maaaring lumabas, sa dahilang lahat tayo
ay tila nagsasagawa ng mga relihiyon na tila
nagpapahiwatig ng pagkakaroon ng kanyang sariling
personal na diyus-diyosan.
Kaya, ating siyasatin kung
ilan ?
